Zorghandelingen & Hygiëne

test

Zorghandelingen & Hygiëne

• Hoe verhoudt mijn rol of taak als naaste of vrijwilliger zich tot de verantwoordelijkheid van de specialist ouderengeneeskunde en huisarts?  
  De specialist ouderengeneeskunde (SO) of huisarts blijft verantwoordelijk voor de medische inhoud, kwaliteit en regie van de zorg, ook als jij als naaste of vrijwilliger een rol hebt. 

  Jouw inzet is waardevol, maar de arts blijft verantwoordelijk voor het geheel. Goede samenwerking is daarbij belangrijk. De SO of huisarts zorgt in samenspraak met de bewoner en het team voor duidelijke afspraken over wie wat doet. En dat deze afspraken ook door de EVV worden vastgelegd. Als rollen niet duidelijk zijn, kunnen er risico’s ontstaan in de zorg. Bij complexe situaties heeft de arts vaak een regierol: hij of zij houdt het overzicht en stuurt bij als dat nodig is. Dus ook als jij meedoet in de zorg en ondersteuning, blijft de SO of de huisarts verantwoordelijk voor de medische inhoud, kwaliteit en de regie van de zorg. 

• Als naaste stel je voor om zelf een dierbare de benodigde medicatie te geven via een injectie, mag dat? 
  Deze vraag gaat alleen over een naaste die een handeling uitvoert bij een cliënt met wie hij of zij een persoonlijke band heeft. Wil deze naaste ook (voorbehouden of risicovolle) handelingen bij andere cliënten dan het eigen familielid uitvoeren? Dan gelden de regels voor vrijwilligers. Lees hierover meer in onderstaande vraag: Een vrijwilliger wil een cliënt medicatie toedienen via een injectie, mag dat? 

  Als naaste mag je medische handelingen uitvoeren onder een aantal voorwaarden. Wellicht had je die rol al vanuit de thuissituatie, en heb je met het geven van injecties al ervaring opgedaan.  

  Het is belangrijk dat je weet hoe, wat je moet doen en dat je de vaardigheid veilig kunt uitvoeren (oftewel je bent bekwaam). Daarnaast is het belangrijk dat er duidelijke afspraken gemaakt zijn met de EVV en dat die zijn vastgelegd in het dossier van de bewoner. 

  Als je medische handelingen wil uitvoeren als naaste bij een bewoner, die bij Zorgpartners woont en onder verantwoordelijkheid van de SO valt, dan moet er vanuit Zorgpartners Midden-Holland op toegezien worden dat dit op een verantwoordelijke manier gebeurt (zie ook de vragen over aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid).  

  Weet je als naaste hoe de handeling uitgevoerd moet worden? Dit kan de EVV toetsen door met jou te bespreken: 

  • Heb je de handeling recent vaker uitgevoerd? Is jouw kennis up to date? 
  • Voel je je bekwaam om de handeling uit te voeren?
  • Weet je als naaste waarom de handeling uitgevoerd moet worden?
  • Weet je als naaste wanneer de handeling uitgevoerd moet worden?
  • Weet je als naaste hoe de handeling uitgevoerd moet worden?
  • Weet je als naaste waar je moet letten voor, tijdens of na de handeling?
  • Ben je op de hoogte van de risico’s en hoe deze voorkomen kunnen worden?
  • Heb je in de praktijk aan een medewerker laten zien dat je de handeling goed uitvoert?

  Let op: blijkt uit bovenstaande vragen dat je onvoldoende bekwaam bent, bespreek dan of je een training kan volgen. 

  Voor jou als naaste is het volgende goed om te weten: 

  • Je krijgt als naaste geen toegang tot de medicatiekast.

  • De medicatie voor de betreffende cliënt moet je aangereikt worden. 

  • Je maakt duidelijke afspraken met de EVV over wanneer de naaste welke handelingen uitvoert.  

  • Als naaste koppel je terug wanneer de injectie is gegeven, zodat de aanwezige medewerker dit, waar nodig, goed kunnen aftekenen. 

  • Alle afspraken worden vastgelegd in het dossier van de cliënt.

• Ik ben vrijwilliger en wil een bewoner medicatie toedienen via een injectie, mag dat? 
  Als vrijwilliger mag je niet zomaar een injectie toedienen. Vrijwilligers werken in opdracht van Zorgpartners Midden-Holland en vallen daarom onder een ander juridisch kader dan naasten. Dit hoeft niet belemmerend te zijn, want met de juiste voorbereiding is het namelijk wel mogelijk dat vrijwilligers een injectie mogen toedienen. Hiervoor is het belangrijk dat een EVV, onderstaande vragen bij de vrijwilliger toetst (in afstemming met de praktijkopleider en vrijwilligerscoördinator van de locatie: 

  • Is de vrijwilliger geschoold in het uitvoeren van het geven van een injectie en heeft hij/zij de handeling al vaker én recent uitgevoerd?

  • Voelt de vrijwilliger zich bekwaam om de injectie te geven? 

  • Is er toezicht en/of de mogelijkheid van tussenkomst door de medewerker? 

  • Gaat de bewoner en/of diens vertegenwoordiger hiermee akkoord? 

  Zonder onder andere de juiste scholing mag je als vrijwilliger de handelingen niet uitvoeren. Als de vrijwilliger de juiste scholing heeft en aan de overige bovenstaande voorwaarden voldoet, is het belangrijk dat voor zowel de vrijwilliger als de EVV en praktijkopleider duidelijk is wanneer en bij wie de vrijwilliger de injectie uitvoert.  

  Alle afspraken hierover worden, in overleg met de bewoner en/of diens vertegenwoordiger, zowel vastgelegd in het dossier van de bewoner als in het dossier van de vrijwilliger.  

• Mag een bekwame medewerker een naaste leren om voorbehouden handelingen aan te leren?
  Ja, medewerkers mogen jou als naaste leren hoe je bepaalde voorbehouden handelingen uitvoert, zoals het geven van een injectie onder de huid (subcutaan). Dit mag alleen worden gedaan door medewerkers die zelf bevoegd en bekwaam zijn voor deze handeling. 

  Kun jij als naaste de handeling goed uitvoeren? Dan legt de EVV dit vast in het dossier van de bewoner. De EVV maakt ook afspraken met jou over wanneer jij de handeling uitvoert en wanneer een medewerker dit doet. 

  Het is belangrijk dat de EVV regelmatig controleert of de handeling nog goed wordt uitgevoerd. Daarbij kijkt de EVV onder andere naar: 

  • Voer je de handeling vaak genoeg uit? 

  • Voer je de handeling nog steeds op de juiste manier uit? 

  Deze evaluatie kan plaatsvinden tijdens een zorgleefplanbespreking of, als dat nodig is, vaker. 

  Een zorgorganisatie, dus ook Zorgpartners Midden-Holland, zal een naaste nooit verplichten om zorghandelingen uit te voeren bij een bewoner.

• Een vrijwilliger wil getraind worden om bepaalde zorghandelingen bij een bepaalde bewoner te kunnen uitvoeren. Kan dat? 

  Een vrijwilliger wil getraind worden om bepaalde zorghandelingen bij een bepaalde bewoner te kunnen uitvoeren. Kan dat?

  Ja, dit kan. Als het gaat om voorbehouden of risicovolle handelingen, dan moet de vrijwilliger hiervoor een training volgen. Als de vrijwilliger vraagt om training (en toetsing) van bepaalde handelingen bij een specifieke bewoner, dan wordt dit voorgelegd aan de EVV. Altijd in afstemming met de vrijwilligerscoördinator van de locatie. De EVV, eventueel in overleg met de praktijkopleider, beoordeelt het verzoek en kijkt daarbij naar: 

  • Of het verzoek past bij de opleiding en ervaring van de vrijwilliger.
  • Of het past bij het verantwoordelijkheidsbesef van de vrijwilliger.
  • Hoe moeilijk en risicovol de handeling is (naarmate de risico’s groter zijn, worden hogere eisen gesteld).
  • Hoe vaak de vrijwilliger de handeling waarschijnlijk zal gaan uitvoeren.

  Als de vrijwilliger de handelingen niet vaak zal uitvoeren, is er kans dat de handelingen snel verleerd worden. Het is belangrijk te bepalen of het de moeite waard is om de vrijwilliger de handeling aan te leren.

  Als de EVV en de vrijwilligerscoördinator besluit dat de vrijwilliger de training mag volgen en de vrijwilliger de toets haalt en aan de overige bovenstaande voorwaarden m.b.t bekwaamheid, toezicht en/of tussenkomst voldoet, is de bekwaamheidsverklaring 1 jaar geldig (of korter als deze zorg in de praktijk niet meer nodig is, of de vrijwilliger niet meer voldoet aan de bekwaamheidseisen). De registratie en correct scholing wordt bijgehouden door de vrijwilligerscoördinator van de locatie.  

• Welke scholing over zorghandelingen heeft Zorgpartners Midden-Holland beschikbaar voor vrijwilligers en naasten? 
  De SamenZorgWijzer als onderdeel van Gedeelde Zorg ontwikkelt momenteel scholing over (voorbehouden) zorghandelingen. De scholingen zijn op dit moment nog niet beschikbaar.  Wanneer de scholingen beschikbaar zijn, zullen we dit nieuws delen op Jip voor medewerkers en via de vrijwilligerscoördinatoren met de vrijwilligers.