Specialismes

 

Fase 4 - Voortschrijdende dementie

Dementie ontwikkelt zich geleidelijk, maar in deze fase worden de veranderingen steeds zichtbaarder. Je merkt dat je naaste meer hulp nodig heeft, dat dagelijkse handelingen moeilijker gaan en dat het contact verandert. Misschien ontstaan er momenten van verwarring, onbegrepen gedrag of emotionele uitbarstingen. Dat kan intens zijn voor degene met dementie én voor jou als mantelzorger.

In deze fase draait het om aanpassen, meebewegen en blijven verbinden. Hoe kun je omgaan met gedrag dat je niet begrijpt? Hoe blijf je in contact, ook als woorden minder vanzelfsprekend worden? En hoe zorg je goed voor jezelf, terwijl de zorg steeds zwaarder wordt?

Op deze pagina vind je informatie over wat er gebeurt in deze fase van dementie. Zorgprofessionals delen hun inzichten en geven praktische tips over omgaan met veranderingen, communicatie en het behouden van kwaliteit van leven. In de podcastaflevering hoor je verhalen van mensen die deze fase doormaken, Eerlijk, herkenbaar en hoopvol.

Daarnaast kun je hulpmiddelen downloaden die je ondersteunen in de zorg. Alles is erop gericht om jou als mantelzorger te helpen om deze fase met vertrouwen en compassie te doorlopen.

03 10 2024 De Reehorst Zorgpartners Bewoner Medewerker Liggend Handen Lachen

Impact van dementie

Dementie gaat altijd gepaard met achteruitgang, maar in deze fase wordt de impact steeds duidelijker. Het brein verandert letterlijk. Programmacoördinator van de afdeling voor jonge mensen met dementie, Hans, legt uit dat een gezond brein zo’n 1.400 tot 1.500 gram weegt, maar bij vergevorderde Alzheimer kan dit nog maar 450 gram zijn. Dat betekent dat de verwerking van prikkels, emoties en geheugen dagelijks verder afneemt.

De beleving van iemand met dementie verschuift: wat voor ons logisch is, kan voor hen verwarrend zijn. De rationele werkelijkheid maakt plaats voor een emotionele. En dat vraagt van naasten en zorgprofessionals een heel andere benadering.

Luister de podcast met Hans

Aansluiten bij de beleving van de ander

“De belangrijkste vraag is: voor wie kom ik eigenlijk?”, vertelt Hans. Kom je op bezoek voor jezelf of echt voor de ander? Het doel is niet om iemand te corrigeren of terug te trekken naar jouw werkelijkheid, maar om aan te sluiten bij wat voor die persoon op dat moment klopt.

Dat betekent:

  • Niet steeds verbeteren als iemand je naam verwart.
  • Niet uitleggen dat een overleden partner er niet meer is.
  • Niet onaangekondigd feiten op tafel leggen die verwarring of verdriet oproepen.

Corrigeren voelt voor mensen in deze fase als afwijzen. Het kan frustratie vergroten en het gevoel van falen versterken. Aansluiten bij hun beleving creëert rust, veiligheid en vertrouwen.

 

Onbegrepen gedrag

Hans traint collega’s in het omgaan met onbegrepen gedrag. Dat gedrag, zoals herhaald vragen stellen, roepen, dwalen, eetgedrag of agressie komt bijna nooit uit 'het niets'. Gedrag heeft altijd een oorzaak. Daarom kijken Hans en zijn collega's breed:

  • Levensloop: Wie was iemand? Hoe leefde diegene vroeger?
  • Persoonlijkheid: Wat past bij iemand?
  • Gezondheid: Zijn er fysieke klachten of pijn?
  • Sociale omgeving: Wie zijn belangrijke mensen? Wat geeft houvast?
  • Prikkelverwerking: Is iemand overprikkeld of juist onderprikkeld?
  • Fysieke omgeving: Is er te veel geluid, drukte of verandering?

Vaak ligt de oplossing dichterbij dan je denkt: een rustige plek, een vaste routine, een wandeling, een herkenbare muziekkeuze of simpelweg minder prikkels.

20240208 Innovatie Protac Verzwaringsdeken Deken Closeup

Prikkels maken het verschil

Het brein van iemand met dementie filtert steeds minder goed. Dat maakt hen gevoeliger voor chaos, geluid, drukte, veranderingen en felle licht- of kleurrijke omgevingen.

Overprikkeling en onderprikkeling kunnen er hetzelfde uitzien: terugtrekken, staren, slapen, of juist onrust. Het is aan de omgeving om te ontdekken: wat heeft iemand nodig om weer in balans te komen?

Praktische hulpmiddelen kunnen helpen, zoals een koptelefoon met rustgevende muziek, white noise, een verzwaringsdeken of korte, voorspelbare activiteitenmomenten. U kunt ze bekijken en proberen in de Innovatieve Schatkamer.

Bekijk de Innovatieve Schatkamer

Herinneringen die blijven hangen

Hoewel het korte termijn geheugen vaak snel achteruitgaat, blijven muziek, plekken en gezichten opvallend lang aanwezig. Daarom zijn ze waardevolle openers voor contact. Een liedje uit de jeugd kan iemand direct ontspannen of activeren. Foto’s van plekken roepen vaker herkenning op dan gezichten.Herhaling van vaste rituelen geeft houvast.

De kunst is om niet te focussen op wíe er precies op de foto staat, maar op wat een beeld of lied oproept.

18 04 2023 Zorgpartners De Hanepraij Bewoner Activiteit

Het belang van sociale netwerken

Naasten spelen een enorme rol. Zij kennen routines, voorkeuren, rituelen en belangrijke herinneringen. Dat is informatie die zorgmedewerkers nooit helemaal kunnen inhalen.

Iemand die altijd voor het slapengaan wandelde, slaapt beter na een klein rondje. Iemand die thuis altijd de medicatie van een partner verzorgde, kan dat ritueel soms nog steeds uitvoeren. Veel van wat vroeger fijn of vertrouwd was, kan met aanpassingen ook in het verpleeghuis blijven bestaan.

Lees meer over Passende zorg

Hoe blijf je als naaste in contact?

Veel families verlangen terug naar wie hun naaste vroeger was. Maar contact in fase 4 ontstaat juist in het nu, in wat iemand nog kan voelen, herkennen en ervaren. Luister de podcast van Hans voor zijn adviezen in het maken van contact.

Fase 4 van dementie vraagt niet om corrigeren, maar om meebewegen. Niet om vasthouden aan de werkelijkheid van vroeger, maar om aansluiten bij de beleving van vandaag. Door te kijken naar de mens achter het gedrag, prikkels te begrijpen en rituelen te herkennen, kunnen naasten én professionals samen zorgen voor rust, veiligheid en waardevolle momenten in een werkelijkheid die verandert, maar nog steeds rijk aan betekenis is.

Zorgpartners gebruikt cookies.

Wij gebruiken cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren, het webverkeer te analyseren en voor marketingdoeleinden. U kunt hieronder aangeven welke cookies u wilt accepteren. Wilt u meer informatie hierover, klik dan hier voor ons privacyreglement.

Functioneel
[2]
  • Analytische cookies

    Zorgpartners Midden-Holland gebruikt analytische cookies voor het beheer van webstatistieken. Zo kunnen wij zien hoe vaak de website wordt bezocht en hoe bezoekers de website gebruiken. Op basis daarvan kunnen wij onze website verbeteren. Deze cookies bewaren geen persoonsgegevens en zijn dus niet aan een individu te koppelen.

  • Inlog cookies

    Zorgpartners Midden-Holland gebruikt inlog cookies zodat eigen medewerkers en geautoriseerde personen veilig kunnen inloggen op de systemen die gekoppeld zijn aan deze website.

Analytisch
[1]
  • Google Analytics

    Zorgpartners Midden-Holland gebruikt analytische cookies voor het beheer van webstatistieken. Zo kunnen wij zien hoe vaak de website wordt bezocht en hoe bezoekers de website gebruiken. Op basis daarvan kunnen wij onze website verbeteren.

Marketing
[1]
  • Facebook

    Zorgpartners Midden-Holland gebruikt marketing cookies. Zo plaatsen wij advertenties op Facebook en Instagram ten behoeve van de arbeidsmarktcommunicatie. Met marketing cookies kunnen externe partijen online advertenties op andere websites afstemmen op uw interesses. Dit gebeurt overigens pas als u deze cookies accepteert.

Cookie instellingen aanpassen